Boerboel RashondenWijzer
Boerboel RashondenWijzer

Risico

Zeer hoog risico

Aantal bij dit ras bekende erfelijke aandoeningen: 15

Aantal minpunten: 40.5

Bekijk aandoeningen
Veel boerboels kampen door hun massieve bouw met pijnlijke gewrichtsaandoeningen. Ook hebben ze vaker last van aangeboren oogziektes en huidonstekingen.

Heup- en elleboogdysplasie zijn erg pijnlijk

Heupdysplasie (HD) is een aandoening waarbij de heupkom en heupkop niet goed in elkaar passen, dit leidt tot slijtage van het heupgewricht. Dat maakt het bewegen moeilijk en is bovendien erg pijnlijk. Ook elleboogdysplasie (ED) is een pijnlijke gewrichtsaandoening. Verschillende afwijkingen in het ellebooggewricht leiden daarbij tot slijtage en artrose van de elleboog. Herstellende operaties zijn kostbaar, en reeds aanwezige schade is niet altijd meer te herstellen.

Patella luxatie en voorste-kruisbandlaesies

Ook de knieën van de boerboel zijn een probleemgebied. Bij patella luxatie veroorzaken de losse knieschijven artrose van het kniegewricht. Artrose kan ook optreden als een voorste-kruisbandlaesie niet op tijd wordt behandeld. Het afscheuren van de kruisband zorgt voor instabiliteit van het gewricht. Beide aandoeningen kunnen verholpen worden met operaties, maar het herstel kan lang duren en de operaties zijn kostbaar.

Huidplooidermatitis

Door de losse huid op de kop heeft de boerboel regelmatig last van huidplooidermatitis. Dit is een ontsteking van de huid door een opeenhoping van bacteriën tussen de huidplooien. Deze ontstekingen moeten levenslang keer op keer opnieuw behandeld worden. Soms is het beter om de overtollige huid operatief te verwijderen (plastische chirurgie).

Oogontstekingen

De losse huid zorgt ook voor problemen rondom de ogen. De ooglidrand kan daardoor tegen het oog aan krullen (entropion) of juist naar buiten waardoor het oogslijmvlies naar buiten komt (ectropion). Dit veroorzaakt pijnlijke oogontstekingen. Beide oogaandoeningen treffen vrijwel altijd beide ogen en vereisen een dure operatie.

Maagkanteling

De boerboel heeft – net als alle grote hondenrassen – een hoger risico op maagkanteling ofwel maagdilatatie-torsie Je herkent de aandoening aan het opzwellen van de buik, acute sloomheid en loos braken (zonder dat er inhoud uitkomt). Neem direct contact op met de dierenarts als dit gebeurt. Zonder directe behandeling is maagkanteling binnen enkele uren dodelijk.

Kijk in de lijst hieronder voor andere aandoeningen bij de boerboel.

Aandoeningen

Swipe naar rechts

Aandoeningen (15)

Minpunten

Berekening minpunten

(ernst + behandelbaarheid) x risico

Risico

Berekening risico

0 punten

geen gevarendriehoek


0 - 3 punten

1 gevarendriehoek


3 - 8 punten

2 gevarendriehoeken


8 of meer punten

3 gevarendriehoeken

Elleboogdysplasie (ED) bij grote hond

14

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is extreem groot (4)

Berekening

(1.5 + 2) x 4 = 14 minpunten

Heupdysplasie (HD) bij grote hond

12

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is extreem groot (4)

Berekening

(1.5 + 1.5) x 4 = 12 minpunten

Entropion - naar binnen krullende oogleden

2.5

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1.5 + 1) x 1 = 2.5 minpunten

Retinadysplasie, retinopathie - abnormale ontwikkeling netvlies

2.5

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(0.5 + 2) x 1 = 2.5 minpunten

Voorste-kruisbandlaesie - voetbalknie

2.5

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1 + 1.5) x 1 = 2.5 minpunten

Huidplooidermatitis - ontsteking van huidplooien

2

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(0.5 + 1.5) x 1 = 2 minpunten

Patella luxatie - losse knieschijf

2

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1 + 1) x 1 = 2 minpunten

Ectropion - naar buiten gedraaide oogleden

1.5

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(0.5 + 1) x 1 = 1.5 minpunten

Uraatstenen - bepaald type urinewegstenen

1.5

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(0.5 + 1) x 1 = 1.5 minpunten

Bronnen

Swipe naar rechts

Aandoening

Bronnen

Elleboogdysplasie (ED) bij grote hond(4)

Boerboel Club, 2016

Volledige naam

Boerboel Club, (2016), Erfelijke aandoeningen bij de Boerboel, verslag dierenarts M. Kappen, beschikbaar via: http://www.boerboelclub.info/meestvoorkomend.htm

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Kirberger RM et al., 2007

Volledige naam

Kirberger, R.M., Stander, N., (2007), Incidence of canine elbow dysplasia in South Africa, Journal of the South African Veterinary Association, volume 78, nummer 2, p. 59–62

Orthopedic Foundation for Animals, 2014, ED

Volledige naam

Orthopedic Foundation for Animals, (2014), Elbow Dysplasia Statistics. Breeds having at least 100 evaluations January 1974 through December 2014, Columbia, Missouri, beschikbaar via: www.offa.org

Heupdysplasie (HD) bij grote hond(3)

Boerboel Club, 2016

Volledige naam

Boerboel Club, (2016), Erfelijke aandoeningen bij de Boerboel, verslag dierenarts M. Kappen, beschikbaar via: http://www.boerboelclub.info/meestvoorkomend.htm

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Orthopedic Foundation for Animals, 2014, HD

Volledige naam

Orthopedic Foundation for Animals, (2014), Hip Dysplasia Statistics, Born 2006-2010, Columbia, Missouri, beschikbaar via: www.offa.org

Entropion - naar binnen krullende oogleden(1)

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Retinadysplasie, retinopathie - abnormale ontwikkeling netvlies(1)

Gornik KR et al., 2014

Volledige naam

Gornik K.R., Pirie C.G., Duker J.S., Boudrieau R.J., (2014), Canine multifocal retinopathy caused by a BEST1 mutation in a Boerboel, Veterinary Ophthalmology, volume 17, nummer 5, p. 368-72

Voorste-kruisbandlaesie - voetbalknie(1)

Boerboel Club, 2016

Volledige naam

Boerboel Club, (2016), Erfelijke aandoeningen bij de Boerboel, verslag dierenarts M. Kappen, beschikbaar via: http://www.boerboelclub.info/meestvoorkomend.htm

Huidplooidermatitis - ontsteking van huidplooien(1)

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Patella luxatie - losse knieschijf(2)

Boerboel Club, 2016

Volledige naam

Boerboel Club, (2016), Erfelijke aandoeningen bij de Boerboel, verslag dierenarts M. Kappen, beschikbaar via: http://www.boerboelclub.info/meestvoorkomend.htm

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Ectropion - naar buiten gedraaide oogleden(1)

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Uraatstenen - bepaald type urinewegstenen(2)

Karmi et al, 2010, hyperuricosuria

Volledige naam

Karmi, N., et al. "Estimated frequency of the canine hyperuricosuria mutation in different dog breeds." Journal of veterinary internal medicine 24.6 (2010)

Karmi N et al., 2010

Volledige naam

Karmi N, Brown E.A., Hughes S.S., McLaughlin B, Mellersh C.S., Biourge V, Bannasch D.L., (2010), Estimated frequency of the canine hyperuricosuria mutation in different dog breeds, Journal of Veterinary Internal Medicine, volume 24, nummer 6, p.1337-1342

Atopie - omgevingsallergie(1)

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Demodicosis - gevoeligheid voor infectie met Demodex-mijt(1)

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Epilepsie(2)

2019, Stassen Q E M., focale epilepsie boerboel

Volledige naam

Stassen Q E M, et al., Focal epilepsy with fear-related behavior as primary presentation in Boerboel dogs 2019, Journal of Veterinary Internal Medicine 2019;33:694–700.

LICG, 2011

Volledige naam

LICG, (2011), Praktisch | Erfelijke aandoeningen bij honden.

Hernia umbilicalis - navelbreuk(1)

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Vaginale plooiprolaps - verzakking van vaginaslijmvlies(2)

Boerboel Club, 2016

Volledige naam

Boerboel Club, (2016), Erfelijke aandoeningen bij de Boerboel, verslag dierenarts M. Kappen, beschikbaar via: http://www.boerboelclub.info/meestvoorkomend.htm

Boerboel International, 2015

Volledige naam

Boerboel International, (2015), vereniging voor de Boerboel, op 28-06-2015 via http://www.boerboelinternational.eu/articles.php?article_id=2 en http://www.boerboelinternational.eu/viewpage.php?page_id=268.

Wobbler syndroom - afwijkende gang door vernauwd wervelkanaal(1)

Gray MJ et al., 2003

Volledige naam

Gray M.J., Kirberger R.M., Spotswood T.C., (2003), Cervical spondylomyelopathy (wobbler syndrome) in the Boerboel. Journal of South African Veterinary Assocation, volume 74, nummer 4, p.104-110

Geschiedenis

De boerboel stamt af van mastiff-achtige honden die Nederlandse kolonisten in de zeventiende eeuw meenamen naar Zuid-Afrika. Daar mengden ze zich met diverse inheemse gedomesticeerde honden. De naam ‘boerboel’ komt van het Afrikaans-Nederlandse woord voor ‘boer’ (boer) en ‘hond’ (boel). De boerboels waren sterke, trouwe boerenhonden. Ze beschermden het erf tegen gevaarlijke dieren. Ook de Engelse kolonisten (die eind achttiende, begin negentiende eeuw naar Zuid-Afrika kwamen) brachten honden mee: langbenige bulldogs en mastiffs, die ze kruisten met boerboels. Het diamanten-mijnbedrijf De Beers, dat in 1888 door Cecil Rhodes werd opgericht in Johannesburg, importeerde bullmastiffs om de mijnen te beschermen. Ook die werden gekruist met boerboels. Daarnaast vond er vermenging plaats met inheemse bastaardhonden, door de Afrikaners ‘kafferbrakke’ genoemd.

Beschermen, verdedigen, jagen

Welke honden er precies aan de basis liggen van de boerboel valt dus moeilijk te zeggen. Wel is zeker dat het sterke honden waren; die moesten waken, beschermen en verdedigen. En dat alleen de sterksten in staat waren om de hitte en de confrontatie met wilde dieren te overleven.

Toen de Nederlandse kolonisten in de negentiende eeuw vanuit de Kaapkolonie naar de binnenlanden trokken, raakten de boerboels verspreid over het land. Ze leefden vaak op afgelegen, uitgestrekte boerderijen, waar ze noodzakelijk waren voor de jacht, het hoeden van het vee en de bescherming tegen vijanden. De isolatie werkte inteelt in de hand.

Na verloop van tijd trokken veel boeren weer terug naar de steden, geen ideale plek voor grote waakhonden. De boerboels die wel mee gingen, raakten vermengd met andere rassen. Zo verdween de typische boerboel. Begin twintigste eeuw was het ras vrijwel uitgestorven.

Grote mate van inteelt

Rond 1980 spande een groep liefhebbers zich in om het ras te herstellen. In heel Zuid-Afrika werd gezocht naar boerboels. Met tachtig honden (die mogelijk ook verwant waren aan elkaar) werd het ras in de jaren 80 terug gefokt. Door de kleine genenpool is er een hoge mate van inteelt en dat vergroot het risico op erfelijke ziektes.