Dalmatiër

Terug naar RashondenWijzer

Risico

Hoog risico

Aantal bij dit ras bekende erfelijke aandoeningen: 24

Aantal minpunten: 30

Bekijk aandoeningen

De dalmatiër heeft een hoger risico op aangeboren doofheid. Omdat daar geen markt voor is, worden dove pups vaak vroegtijdig afgemaakt. Daarnaast is het ras gevoelig voor blaasontstekingen, nierfalen en atopie.

Doofheid

Doofheid is een veelvoorkomend probleem onder dalmatiërs. Als ze vijf weken oud zijn, worden de pups getest. Dove pups worden doorgaans afgemaakt. Een afschuwelijke maatregel voor een aandoening die je eenvoudig kunt voorkomen met een goed fokbeleid. Als je witte ouderdieren niet met elkaar kruist, is het risico op dove pups ontzettend klein.

Blaasontsteking en nierfalen

Dalmatiërs hebben relatief vaker last van een aandoening waarbij urinezuur niet wordt afgebroken. Daardoor ontstaan er kristallen in de urinewegen en de blaas. Die kristallen kunnen verstoppingen veroorzaken in de urinewegen, met nierfalen, blaasontsteking en verstopping van de blaas als gevolg. Als de hond niet meer kan plassen, is dit zonder goede behandeling al snel dodelijk.

Jeuk

Dalmatiërs ontwikkelen regelmatig allergie (atopie) voor stofjes uit de omgeving. Bij atopie heeft de hond jeuk over het hele lijf. Ook likken en bijten de honden vaak aan hun witte pootjes die dan bruin verkleuren door het speeksel. Jeukremmende medicijnen bieden slechts tijdelijk verlichting en hebben veel bijwerkingen. Dure behandelingen tegen de allergie werken helaas niet altijd.

Het ras heeft ook relatief vaak last van epilepsie en heupdysplasie. Kijk in de lijst voor een volledig overzicht van de aandoeningen bij dalmatiërs..

Aandoeningen

Swipe naar rechts

Aandoeningen (24)

Minpunten

Berekening minpunten

(ernst + behandelbaarheid) x risico

Risico

Berekening risico

0 punten

geen gevarendriehoek

0 - 3 punten

1 gevarendriehoek

3 - 8 punten

2 gevarendriehoeken

8 of meer punten

3 gevarendriehoeken

Atopie - omgevingsallergie

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is groot (2)

Berekening

(1.5 + 1.5) x 2 = 6 minpunten

Doofheid (CEC) - aangeboren doofheid

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is groot (2)

Berekening

(0.5 + 2) x 2 = 5 minpunten

Chronische koperstapeling - ophoping van koper in lever

3.5

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1.5 + 2) x 1 = 3.5 minpunten

Cardiomyopathie (DCM) - hartfalen door een uitgerekte hartspier

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1 + 2) x 1 = 3 minpunten

Heupdysplasie (HD) bij grote hond

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1.5 + 1.5) x 1 = 3 minpunten

Uraatstenen - bepaald type urinewegstenen

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is groot (2)

Berekening

(0.5 + 1) x 2 = 3 minpunten

Voorste-kruisbandlaesie - voetbalknie

2.5

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1 + 1.5) x 1 = 2.5 minpunten

Epilepsie

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1 + 1) x 1 = 2 minpunten

Larynxparalyse / juveniele larynx paralyse (JLPP) en polyneuropathie - verlamming van stembanden

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1 + 1) x 1 = 2 minpunten

Cataract - staar

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(1.5 + 1.5) x 0 = 0 minpunten

Chronische hepatitis - langdurige leverontsteking

Uitleg

Deze aandoening is zeer ernstig (2)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(2 + 1.5) x 0 = 0 minpunten

Cornea dermoïd - huid op hoornvlies of bindvlies

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is goed behandelbaar (0)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(1 + 0) x 0 = 0 minpunten

Dalmatian bronzing syndrome - bronsachtige verkleuring huid

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(0.5 + 2) x 0 = 0 minpunten

Demodicosis - gevoeligheid voor infectie met Demodex-mijt

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(0.5 + 1) x 0 = 0 minpunten

Distichiasis - haren op de ooglidrand

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(0.5 + 1) x 0 = 0 minpunten

Elleboogdysplasie (ED) bij grote hond

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(1.5 + 2) x 0 = 0 minpunten

Entropion - naar binnen krullende oogleden

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(1.5 + 1) x 0 = 0 minpunten

Glaucoom - groene staar, verhoogde oogdruk

Uitleg

Deze aandoening is zeer ernstig (2)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(2 + 2) x 0 = 0 minpunten

Globoïde leukodystrofie - verslechtering van zenuwen

Uitleg

Deze aandoening is zeer ernstig (2)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(2 + 2) x 0 = 0 minpunten

Microphthalmos - te klein oog

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is goed behandelbaar (0)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(0.5 + 0) x 0 = 0 minpunten

Neuronale ceroïde lipofuscinosis (NCL) - ophoping van vet in zenuwcellen

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(1 + 2) x 0 = 0 minpunten

Plaveiselcelcarcinoom - vorm van huidkanker

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(1.5 + 1) x 0 = 0 minpunten

Primaire hypothyreoïdie - tekort aan schildklierhormoon

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is goed behandelbaar (0)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(0.5 + 0) x 0 = 0 minpunten

Vaginale plooiprolaps - verzakking van vaginaslijmvlies

Uitleg

Deze aandoening is matig ernstig (0.5)

De behandelbaarheid is goed behandelbaar (0)

De kans op deze aandoening is nauwelijks of geen (0)

Berekening

(0.5 + 0) x 0 = 0 minpunten

Bronnen

Swipe naar rechts

Aandoening

Bronnen

Atopie - omgevingsallergie(5)

Pocta S et al., 2007

Volledige naam

Pocta S., SVoboda M. (2007) Approach to the Diagnostics of Atopic Dermatitis in Dogs in Conditions of Clinical Practice ACTA VET. BRNO (2007), 76: 461-468; doi:10.2754/avb200776030461

LICG, 2011

Volledige naam

LICG, (2011), Praktisch | Erfelijke aandoeningen bij honden.

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Volledige naam

W.K.Hirschfeldstichting (WKHS), Raad van Beheer op kynologisch Gebied (RvB), Genetic Counselling Services (GCS): Gezondheidsinventarisaties periode 1995-2010. www.gencouns.nl

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

Doofheid (CEC) - aangeboren doofheid(7)

Strain GM et al., 2004

Volledige naam

Strain G.M., (2004), Deafness prevalence and pigmentation and gender associations in dog breeds at risk, Veterinary Journal, volume 167, nummer 1, p. 23-32

Professionals Diergeneeskunde, 2011

Volledige naam

Diergeneeskundige professionals, 2011, Nederland

Professionals Fokkerij, 2011

Volledige naam

Diergeneeskundige professionals op het gebied van fokkerij, 2011, Nederland

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

Strain GM et al., 2004

Volledige naam

Strain G.M., (2004), Deafness prevalence and pigmentation and gender associations in dog breeds at risk, Veterinary Journal, volume 167, nummer 1, p. 23-32

Stritzel

Volledige naam

Stritzel S, Wöhlke A, Distl O. (2009) A role of the microphthalmia-associated transcription factor in congenital sensorineural deafness and eye pigmentation in Dalmatian dogs. J Anim Breed Genet. 2009 Feb;126(1):59-62.

Volledige naam

W.K.Hirschfeldstichting (WKHS), Raad van Beheer op kynologisch Gebied (RvB), Genetic Counselling Services (GCS): Gezondheidsinventarisaties periode 1995-2010. www.gencouns.nl

Chronische koperstapeling - ophoping van koper in lever(2)

MCD, 2022

Volledige naam

Medisch Centrum voor Dieren, 2022.

Professionals Diergeneeskunde, 2011

Volledige naam

Diergeneeskundige professionals, 2011, Nederland

Cardiomyopathie (DCM) - hartfalen door een uitgerekte hartspier(3)

Martin et al, 2009, DCM

Volledige naam

Martin, M. W. S., M. J. Stafford Johnson, and B. Celona. "Canine dilated cardiomyopathy: a retrospective study of signalment, presentation and clinical findings in 369 cases." Journal of small animal practice 50.1 (2009): 23-29.

Bavegems

Volledige naam

Bavegems, V. (2006) Erfelijke hartaandoeningen bij de hond. Gent: Universiteit Gent, Diergeneeskunde.

IDID

Volledige naam

Sargan, D. (2004) IDID: inherited diseases in dogs: web-based information for canine inherited disease genetics. Mamm Genome. 2004 Jun;15(6):503-6 Cambridge: University of Cambridge. http://www.vet.cam.ac.uk/idid/

Heupdysplasie (HD) bij grote hond(3)

Witsberger, 2008, CCLD and HD

Volledige naam

Witsberger, Tige H., et al. "Prevalence of and risk factors for hip dysplasia and cranial cruciate ligament deficiency in dogs." Journal of the American Veterinary Medical Association 232.12 (2008): 1818-1824.

Orthopedic Foundation for Animals, 2014, HD

Volledige naam

Orthopedic Foundation for Animals, (2014), Hip Dysplasia Statistics, Born 2006-2010, Columbia, Missouri, beschikbaar via: www.offa.org

Volledige naam

W.K.Hirschfeldstichting (WKHS), Raad van Beheer op kynologisch Gebied (RvB), Genetic Counselling Services (GCS): Gezondheidsinventarisaties periode 1995-2010. www.gencouns.nl

Uraatstenen - bepaald type urinewegstenen(5)

Professionals Diergeneeskunde, 2011

Volledige naam

Diergeneeskundige professionals, 2011, Nederland

Professionals Fokkerij, 2011

Volledige naam

Diergeneeskundige professionals op het gebied van fokkerij, 2011, Nederland

IDID

Volledige naam

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Voorste-kruisbandlaesie - voetbalknie(1)

Witsberger, 2008, CCLD and HD

Volledige naam

Epilepsie(4)

MCD Amsterdam, 2015, Epilepsie

Volledige naam

MCD Amsterdam, (2015), Epilepsie. Beschikbaar via: http://www.mcvoordieren.nl/epilepsie-erfelijk

Volledige naam

W.K.Hirschfeldstichting (WKHS), Raad van Beheer op kynologisch Gebied (RvB), Genetic Counselling Services (GCS): Gezondheidsinventarisaties periode 1995-2010. www.gencouns.nl

IDID

Volledige naam

Short et al

Volledige naam

Short, A.D., Dunne, A. Lohi, H., Boulton, S. Carter, S.D. Timofte, D. Ollier, W.E.R. (2011) Characteristics of epileptic episodes in UK dog breeds: an epidemiological approach. 10.1136/vr.d1901 | Veterinary Record

Larynxparalyse / juveniele larynx paralyse (JLPP) en polyneuropathie - verlamming van stembanden(5)

MCD, larynxparalyse

Volledige naam

Medisch Centrum voor Dieren, larynxparalyse (stembandverlamming). 2022.

Professionals Diergeneeskunde, 2011

Volledige naam

Diergeneeskundige professionals, 2011, Nederland

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

IDID

Volledige naam

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

Cataract - staar(1)

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Chronische hepatitis - langdurige leverontsteking(1)

BexfieldNH

Volledige naam

Bexfield, N.H. et al., Breed, age and gender distribution of dogs with chronic hepatitis in the United Kingdom, 2012, The Veterinary Journal 193, pages 124–128.

Cornea dermoïd - huid op hoornvlies of bindvlies(1)

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Dalmatian bronzing syndrome - bronsachtige verkleuring huid(2)

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Demodicosis - gevoeligheid voor infectie met Demodex-mijt(2)

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

Distichiasis - haren op de ooglidrand(1)

Volledige naam

W.K.Hirschfeldstichting (WKHS), Raad van Beheer op kynologisch Gebied (RvB), Genetic Counselling Services (GCS): Gezondheidsinventarisaties periode 1995-2010. www.gencouns.nl

Elleboogdysplasie (ED) bij grote hond(1)

Orthopedic Foundation for Animals, 2014, ED

Volledige naam

Orthopedic Foundation for Animals, (2014), Elbow Dysplasia Statistics. Breeds having at least 100 evaluations January 1974 through December 2014, Columbia, Missouri, beschikbaar via: www.offa.org

Entropion - naar binnen krullende oogleden(2)

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Volledige naam

W.K.Hirschfeldstichting (WKHS), Raad van Beheer op kynologisch Gebied (RvB), Genetic Counselling Services (GCS): Gezondheidsinventarisaties periode 1995-2010. www.gencouns.nl

Glaucoom - groene staar, verhoogde oogdruk(2)

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Gelatt et al

Volledige naam

Gelatt, K.N. En MacKay, E.D. (2005) Prevalence of primary breed-related cataracts in the dog in North America. Veterinary Ophthalmology 8, 2, 101-111

Globoïde leukodystrofie - verslechtering van zenuwen(2)

IDID

Volledige naam

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

Microphthalmos - te klein oog(1)

CIDD

Volledige naam

Crook A et al. 2011. Canine Inherited Disorders Database (CIDD). http://ic.upei.ca/cidd/

Neuronale ceroïde lipofuscinosis (NCL) - ophoping van vet in zenuwcellen(2)

IDID

Volledige naam

Peelman LJ, 2009

Volledige naam

Peelman, L.J., (2009), Erfelijke afwijkingen bij de hond, Bilthoven: Euroscience

Plaveiselcelcarcinoom - vorm van huidkanker(1)

Volledige naam

Persoonlijke communicatie Universiteit Utrecht, 2011

Primaire hypothyreoïdie - tekort aan schildklierhormoon(1)

IDID

Volledige naam

Vaginale plooiprolaps - verzakking van vaginaslijmvlies(1)

Professionals Diergeneeskunde, 2011

Volledige naam

Diergeneeskundige professionals, 2011, Nederland

Geschiedenis

Via schilderijen en kerkkronieken weten we dat de Dalmatische hond al in de 16e eeuw voorkomt. Algemeen wordt aangenomen dat de hond zijn oorsprong heeft in de provincie Dalmatië van Kroatië. De Engelse adel heeft het ras verder ontwikkeld en de eerste rasstandaard opgesteld. De dalmatiër werd vooral gebuikt bij het begeleiden van paardenkoetsen.

Hoge inteelt en daardoor grote kans op erfelijke ziektes

Net zoals de meeste hondenrassen, stierf ook de dalmatiër bijna uit tijdens de twee wereldoorlogen. Met de overgebleven honden is het ras opnieuw opgebouwd. Veel van die overgebleven honden werden op basis van hun uiterlijk afgekeurd voor de fok. Die beperking van variatie in het genetische materiaal veroorzaakte de torenhoge inteelt bij het ras en heeft het risico op erfelijke aandoeningen enorm verhoogd.