Doneer
  • Volg ons op:

    • Sphynx

    Terug naar RaskattenWijzer
    Sphynx RaskattenWijzer
    Sphynx RaskattenWijzer

    Risico

    Zeer hoog risico

    Aantal bij dit ras bekende erfelijke aandoeningen: 12

    Aantal minpunten: 45

    Bekijk aandoeningen
    Het ontbreken van haar en snorharen is een ernstige handicap. Katten hebben haren nodig om hun huid te beschermen én om te communiceren met andere katten. Daarnaast zijn de haren belangrijke bij het waarnemen van de directe omgeving. Het bewust fokken van een kat zonder haar omdat sommige mensen dat mooi vinden, is absurd.

    Geen vacht is een handicap – fokverbod

    De sphynx is een haarloze kat. De naaktheid is op zichzelf al een erfelijke aandoening. Kaalheid maakt de katten kwetsbaar voor verwondingen, warmte, kou en zon. Er is sprake van een duidelijke aantasting van hun welzijn, zeker als ook de snorharen afwijkend of afwezig zijn. De snorharen hebben een belangrijke functie voor waarneming en communicatie met andere katten. Gelukkig is het inmiddels in Nederland verboden dit soort katten te fokken.

    Plotselinge dood door hartziekte

    Bij de sphynx komen meerdere hartziektes voor die hartfalen veroorzaken. Hartfalen veroorzaakt een verminderd uithoudingsvermogen. Dat merk je nauwelijks omdat je kat dan meestal alleen maar wat meer slaapt. Maar hartfalen veroorzaakt het ook regelmatig verlamming van ledematen en plotselinge sterfte.

    Gevoelig voor huidinfecties

    De huidaandoening Malassezia dermatitis komt ook veel voor. Dit veroorzaakt de vettige huid van de sphynx. Om de infectie onder controle te houden moet de kat vaak gewassen worden, en dat is beslist geen pretje.

    Houdverbod vanaf 2026

    Tel alles bij elkaar op en de aanschaf van een naaktkat is af te raden. Je werkt mee aan de illegale fokkerij van deze katten als je er toch een aanschaft. Bovendien is het vanaf januari 2026 verboden om zulke katten nog te kopen of te verkopen. Dan gaat het houdverbod in.

    Kijk voor andere ziektes die voorkomen bij de sphynx in de lijst hieronder.

    Aandoeningen

    Swipe naar rechts

    Aandoeningen (12)

    Minpunten

    Berekening minpunten

    (ernst + behandelbaarheid) x risico

    Risico

    Berekening risico

    0 punten

    geen gevarendriehoek


    0 - 3 punten

    1 gevarendriehoek


    3 - 8 punten

    2 gevarendriehoeken


    8 of meer punten

    3 gevarendriehoeken

    Haarloosheid - naaktkat

    12

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig (1)

    De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

    De kans op deze aandoening is extreem groot (4)

    Berekening

    (1 + 2) x 4 = 12 minpunten

    Malassezia dermatitis - infectie met gisten

    8

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig (1)

    De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

    De kans op deze aandoening is extreem groot (4)

    Berekening

    (1 + 1) x 4 = 8 minpunten

    Corneasequester - oogaandoening

    6

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig (1)

    De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

    De kans op deze aandoening is zeer groot (3)

    Berekening

    (1 + 1) x 3 = 6 minpunten

    Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) - hartziekte door verdikte hartspier

    6

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

    De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

    De kans op deze aandoening is groot (2)

    Berekening

    (1.5 + 1.5) x 2 = 6 minpunten

    Erfelijke myopathie - spierziekte

    4

    Uitleg

    Deze aandoening is zeer ernstig (2)

    De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

    De kans op deze aandoening is klein (1)

    Berekening

    (2 + 2) x 1 = 4 minpunten

    Entropion - naar binnen krullende oogleden

    3

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig (1)

    De behandelbaarheid is goed tot matig behandelbaar (0.5)

    De kans op deze aandoening is groot (2)

    Berekening

    (1 + 0.5) x 2 = 3 minpunten

    Mitralisklepmalformatie - afwijking aan de linker hartklep

    2.5

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig (1)

    De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

    De kans op deze aandoening is klein (1)

    Berekening

    (1 + 1.5) x 1 = 2.5 minpunten

    Urolithiase / Feline Lower Urinary Tract Disease (FLUTD) - urinewegstenen, blaasgruis

    2

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig (1)

    De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

    De kans op deze aandoening is klein (1)

    Berekening

    (1 + 1) x 1 = 2 minpunten

    Diabetes mellitus - suikerziekte

    1.5

    Uitleg

    Deze aandoening is ernstig (1)

    De behandelbaarheid is goed tot matig behandelbaar (0.5)

    De kans op deze aandoening is klein (1)

    Berekening

    (1 + 0.5) x 1 = 1.5 minpunten

    Bronnen

    Swipe naar rechts

    Aandoening

    Bronnen

    Haarloosheid - naaktkat(1)

    de Gier J et al., 2018

    Volledige naam

    Deskundigenverklaring: Fokken van designerkatten als de Bambino Sphynx door Dr. Marjan AE van Hagen en Dr. Jeffrey de Gier 18-11-2018

    Malassezia dermatitis - infectie met gisten(2)

    Jackson H et al., 2014

    Volledige naam

    Jackson, H.A., Marsella, R.,(2014), BSAVA manual of canine and feline dermatology, third edition.

    Ahman SE et al., 2009

    Volledige naam

    Ahman SE et al, 2009, Malassezia dermatitis (Sphynx) - Cutaneous carriage of Malessezia species in healthy and seborrhoeic Sphynx cats and a comparison to carriage in Devon Rex cats

    Corneasequester - oogaandoening(1)

    2022, Sarfaty H., ocular diseases Sphynx cats

    Volledige naam

    Prevalence and characteristics of ocular diseases in Sphynx cats: A retrospective assessment (2012-2021) and comparison with non-Sphynx cats. Sarfaty H et al., Vet Ophthalmol. 2022 Sep;25(5):367-375. doi: 10.1111/vop.12994. Epub 2022 May 22. PMID: 35598106.

    Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) - hartziekte door verdikte hartspier(4)

    Bosje T, 2017

    Volledige naam

    Bosje T., 2017 Medische centrum voor Dieren, website HCM

    Silverman SJ et al, 2011

    Volledige naam

    Sarah J. Silverman, Joshua A Stern and Kathryn M Meurs, december 2011 Hypertrophic cardiomyopathy in the Sphynx cat: A retrospective evaluation of clinical presentation and heritable etiology

    Chetboul V et al., 2012

    Volledige naam

    Chetboul V et al, 2012, (Sphynx) - Prospective echocardiographic and tissue Doppler screening of a large Sphynx cat population - reference ranges, heart disease prevalence and genetic aspects

    Trehiou-Sechi E et al., 2012

    Volledige naam

    Trehiou-Sechi, E., Tissier, R., Gouni, V., Misbach, C., Petit, A.M.P., Balouka, D., Carlos Sampedrano, C., M. Castaignet, Pouchelon, J.-L., Chetboul, V., (2012), Comparative echocardiographic and clinical features of hypertrophic cardiomyopathy in 5 breeds of cats: a retrospective analysis of 344 Cases (2001-2011), Journal of Veterinary Internal Medicine, volume 26, p.532-541.

    Erfelijke myopathie - spierziekte(2)

    Abitbol M et al., 2015a

    Volledige naam

    Abitbol, M., Hitte, C., Bosse, P., Blanchard-Gutton, N., Thomas, A., Martigat, L., Blot, S., Tiret, L., (2015), A COLQ Missense Mutation in Sphynx and Devon Rex Cats with Congenital Myasthenic Syndrome, PLoS ONE, volume 10, nummer 9: e0137019.

    Gandolfi B et al., 2015

    Volledige naam

    Gandolfi, B., Grahn, R.A., Creighton, E.K., Williams, D.C., Dickinson, P.J., Sturges, B.K., Guo, L.T., Shelton, G.D., Leegwater, P.J., Longeri, M., Malik, R., Lyons, L.A., (2015), COLQ variant associated with Devon Rex and Sphynx feline hereditary myopathy, Animal Genetics, volume 46, p.711-715.

    Entropion - naar binnen krullende oogleden(1)

    2022, Sarfaty H., ocular diseases Sphynx cats

    Volledige naam

    Prevalence and characteristics of ocular diseases in Sphynx cats: A retrospective assessment (2012-2021) and comparison with non-Sphynx cats. Sarfaty H et al., Vet Ophthalmol. 2022 Sep;25(5):367-375. doi: 10.1111/vop.12994. Epub 2022 May 22. PMID: 35598106.

    Mitralisklepmalformatie - afwijking aan de linker hartklep(1)

    Chetboul V et al., 2012

    Volledige naam

    Chetboul V et al, 2012, (Sphynx) - Prospective echocardiographic and tissue Doppler screening of a large Sphynx cat population - reference ranges, heart disease prevalence and genetic aspects

    Urolithiase / Feline Lower Urinary Tract Disease (FLUTD) - urinewegstenen, blaasgruis(1)

    Albasan H et al., 2012

    Volledige naam

    Albasan, H., Osborne, C.A., Lulich, J.P., Lekcharoensuk, C., (2012), Risk factors for urate uroliths in cats, Journal of American Veterinary Medical Association, volume 240, p.842-847.

    Diabetes mellitus - suikerziekte(1)

    Ohlund M et al., 2015

    Volledige naam

    Ohlund, M., Fall, T., Strom Holst, B., Hansson-Hamlin, H., Bonnett, B., Egenvall, A., (2015), Incidence of Diabetes Mellitus in Insured Swedish Cats in Relation to Age, Breed and Sex, Journal of Veterinary Internal Medicine, volume 29, p.1342-1347.

    Hypokaliëmische myopathie - aanvalsgewijze spierzwakte(1)

    LICG ,2013

    Volledige naam

    LICG, jan 2013 Erfelijke aandoeningen bij katten

    Neonatale iso-erytrolyse - afweerreactie tegen eigen rode bloedcellen(1)

    Gough A et al., 2010

    Volledige naam

    Gough, A., Thomas, A., (2010), Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats, 2nd edition, Blackwell's Publishing Ltd.

    Urticaria Pigmentosa - abnormale reactie van het afweersysteem in de huid(2)

    Gough A et al., 2010

    Volledige naam

    Gough, A., Thomas, A., (2010), Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats, 2nd edition, Blackwell's Publishing Ltd.

    Vitale CB et al., 1996

    Volledige naam

    Vitale CB et al, 1996, Urticaria pigmentosa (Sphynx) - Feline urticaria pigmentosa in three related Sphinx cats

    Geschiedenis

    De sphynx is niet de eerste haarloze kat. In het verleden werd deze spontane mutatie vaker gezien en er kwamen haarloze katten voor op verschillende plekken in de wereld. Het ontwikkelen van een haarloos ras bleek nog niet zo simpel. in de twintigste eeuw hebben verschillende fokkers dit geprobeerd. In 1950 kreeg een koppel siamese katten in Parijs drie haarloze kittens. Bij herhaling van deze combinatie werden meerdere haarloze kittens geboren. Kruising van de ouders met andere siamese katten gaf geen nieuwe haarloze katten.

    In Canada werd in 1966 ook een haarloze kitten geboren, uit een kruising van twee normale huiskatten. Het kitten kreeg de naam Prune. Een fokker had interesse in het ouderpaar en begon een fokprogramma. Het ras werd de ‘Canadese haarloos’ (Canadian hairless) genoemd. Prune werd gekruist met zijn moeder, wat weer een haarloos kitten gaf.

    Uitgestorven

    In 1970 kwam er een voorlopige status als ras. Er was echter wel een probleem: er was maar een kleine genenpool beschikbaar en sommige kittens stierven aan niet-gediagnosticeerde gezondheidsproblemen. Vanwege deze gezondheidsproblemen werd de status als ras in 1971 ingetrokken. De laatste van Prune’s lijn werd in de jaren zeventig naar Nederland gebracht en gekruist met twee haarloze mogelijke verwanten van Prune uit Toronto. Hier werden geen levende kittens uit geboren, en zo stierf deze lijn uit.

    Aan het eind van de jaren zeventig werden zowel in Amerika als Canada in totaal vijf haarloze kittens geboren. Deze vijf katten vormen de basis van de sphynx. Het gen voor de naaktheid erft recessief over. Heterozygote sphynxen hebben wat meer haar dan de homozygote sphynxen.

    Hypo-allergene katten bestaan niet

    Hoewel sphynxen geen haar hebben, kunnen mensen wel degelijk allergisch zijn voor deze katten. Dat komt doordat de allergie voor katten niet wordt veroorzaakt door de haren, maar door het Fel d1-eiwit, dat wordt uitgescheiden door speeksel- en talgklieren. Het eiwit wordt verspreid over het lichaam wanneer de kat zich wast.