Noorse boskat RaskattenWijzer
Noorse boskat RaskattenWijzer

Risico

Hoog risico

Aantal bij dit ras bekende erfelijke aandoeningen: 9

Aantal minpunten: 29.5

Bekijk aandoeningen
Noorse boskatten lijden relatief vaak aan hartfalen, waar zij plotseling van kunnen sterven. Ook komen er ernstige stofwisselingsziektes voor bij de Noorse boskat. 

Hartfalen door HCM

Bij de Noorse boskat komt HCM (hypertrofische cardiomyopathie) voor, een ernstige hartziekte. In het begin blijft de ziekte vaak onopgemerkt, omdat een kat met HCM alleen wat vaker slaapt dan een gezonde kat. Maar in een later stadium kan de ziekte leiden tot een verminderd uithoudingsvermogen, benauwdheid, verlamming van de achterpoten en plotselinge sterfte. Genezing is niet mogelijk en de behandeling is lastig en levenslang.

Dodelijke stofwisselingsziektes

Er zijn twee stofwisselingsziektes die voorkomen bij de Noorse boskat. Glycogeenstapelingsziekte is een stofwisselingsziekte waarbij suikers uit het bloed niet goed in het lichaam worden opgeslagen. Omdat hierdoor uiteindelijk alle organen stoppen met werken, zal de kat ernstig ziek worden en sterven. Er is geen behandeling en genezing is onmogelijk.

De andere stofwisselingsziekte is pyruvaatkinase deficiëntie. Pyruvaatkinase is een enzym wat zorgt voor energieproductie in de rode bloedcellen. Bij deze ziekte is dit enzym afwezig, waardoor de rode bloedcellen sneller dan normaal worden afgebroken. Dit leidt tot bloedarmoede. De kat is snel moe, heeft bleke en soms gele slijmvliezen en een slecht uithoudingsvermogen. Er is geen behandeling mogelijk, en hoewel de kat wel volwassen kan worden, zal de ziekte uiteindelijk leiden tot de dood.

Pijnlijke gewrichten

Door hun grootte komen pijnlijke heup- en knieaandoeningen voor. Bij heupdysplasie past de heupkop niet goed in de heupkom, waardoor het bewegen van het gewricht erg pijnlijk is. Bij patella luxatie zit de knieschijf los, wat tot slijtage leidt en ook erg pijnlijk is. Beide aandoeningen zijn alleen te behandelen met dure operaties, maar de slijtage die er al is zal niet helemaal weg te nemen zijn en daarbij is het herstel vaak lang en ongemakkelijk.

Kijk in de lijst hieronder voor de overige aandoeningen die voorkomen bij de Noorse boskat.

Aandoeningen

Swipe naar rechts

Aandoeningen (9)

Minpunten

Berekening minpunten

(ernst + behandelbaarheid) x risico

Risico

Berekening risico

0 punten

geen gevarendriehoek


0 - 3 punten

1 gevarendriehoek


3 - 8 punten

2 gevarendriehoeken


8 of meer punten

3 gevarendriehoeken

Hereditaire congenitale doofheid - erfelijke aangeboren doofheid

7

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is groot (2)

Berekening

(1.5 + 2) x 2 = 7 minpunten

Heupdysplasie (HD)

6

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is groot (2)

Berekening

(1.5 + 1.5) x 2 = 6 minpunten

Glycogeenstapelingsziekte (GSD IV) - stofwisselingsziekte

4

Uitleg

Deze aandoening is zeer ernstig (2)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(2 + 2) x 1 = 4 minpunten

Patella luxatie - losse knieschijf

4

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is matig behandelbaar (1)

De kans op deze aandoening is groot (2)

Berekening

(1 + 1) x 2 = 4 minpunten

Pyruvaatkinase deficiëntie - verstoorde energiestofwisseling van de rode bloedcellen

4

Uitleg

Deze aandoening is zeer ernstig (2)

De behandelbaarheid is slecht behandelbaar (2)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(2 + 2) x 1 = 4 minpunten

Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) - hartziekte door verdikte hartspier

3

Uitleg

Deze aandoening is ernstig tot zeer ernstig (1.5)

De behandelbaarheid is matig tot slecht behandelbaar (1.5)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1.5 + 1.5) x 1 = 3 minpunten

Diabetes mellitus - suikerziekte

1.5

Uitleg

Deze aandoening is ernstig (1)

De behandelbaarheid is goed tot matig behandelbaar (0.5)

De kans op deze aandoening is klein (1)

Berekening

(1 + 0.5) x 1 = 1.5 minpunten

Bronnen

Swipe naar rechts

Aandoening

Bronnen

Hereditaire congenitale doofheid - erfelijke aangeboren doofheid(1)

Cvejic D et al., 2009

Volledige naam

Cvejic, D., Steinberg, T.A., Kent, M.S., Fischer, A., (2009), Unilateral and bilateral congenital sensorineural deafness in client-owned pure-bred white cats, Journal of Veterinary Internal Medicine, volume 23, p.392-395

Heupdysplasie (HD)(1)

Černá, Petra, et al, 2021, HD and PL

Volledige naam

Černá, Petra, et al., Petra, et al. The Prevalence of Feline Hip Dysplasia, Patellar Luxation and Lumbosacral Transitional Vertebrae in Pedigree Cats in The Czech Republic. Animals 11.9 (2021): 2482.

Glycogeenstapelingsziekte (GSD IV) - stofwisselingsziekte(2)

Testerink-Baas E, 2010

Volledige naam

Testerink-Baas, E., (2010), Erfelijke afwijkingen bij raskatten, Stichting Platform Verantwoord Huisdierenbezit, minor Fokkerij

Fyfe JC et al., 2006a

Volledige naam

Fyfe, J.C., Kurzhals, R.L., Hawkins, M.G., Wang, P., Yuhki, N., Giger, U., Winkle, T.J., Haskins, M.E., Patterson, D.F., Henthorn, P.S., (2006), A complex rearrangement in GBE1 causes both perinatal hypoglycemic collapse and late-juvenile-onset neuromuscular degeneration in glycogen storage disease type IV of Norwegian forest cats, Molecular Genetics and Metabolism, volume 90, p.383-392.

Patella luxatie - losse knieschijf(1)

Černá, Petra, et al, 2021, HD and PL

Volledige naam

Černá, Petra, et al., Petra, et al. The Prevalence of Feline Hip Dysplasia, Patellar Luxation and Lumbosacral Transitional Vertebrae in Pedigree Cats in The Czech Republic. Animals 11.9 (2021): 2482.

Pyruvaatkinase deficiëntie - verstoorde energiestofwisseling van de rode bloedcellen(2)

Grahn RA et al., 2012

Volledige naam

Grahn, R.A., Grahn, J.C., Penedo, M.C.T., Helps, C.R., Lyons, L.A., (2012), Erythrocyte Pyruvate Kinase Deficiency mutation identified in multiple breeds of domestic cats, BMC Veterinary Research, volume 8, p.207-216.

Laboklin., 2014

Volledige naam

Laboklin newsletter 02-2014 genetic news Update on Pyruvaat Kinase deficiency in cats and dogs

Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) - hartziekte door verdikte hartspier(4)

Bosje T, 2017

Volledige naam

Bosje T., 2017 Medische centrum voor Dieren, website HCM

Testerink-Baas E, 2010

Volledige naam

Testerink-Baas, E., (2010), Erfelijke afwijkingen bij raskatten, Stichting Platform Verantwoord Huisdierenbezit, minor Fokkerij

März I et al., 2015

Volledige naam

März, I., Wilkie, L.J., Harrington, N., Payne, J.R., Muzzie, R.A.L., Häggström, J., Smith, K., Fuentes, V.L., (2015), Familial cardiomyopathy in Norwegian Forest cats, Journal of Feline Medicine and Surgery, volume 17, nummer 8, p.681-691

Schwering C, 2009

Volledige naam

Schwering, C., (2009), HCM bij kat steeds vaker vastgesteld.

Diabetes mellitus - suikerziekte(2)

O'Neill DG et al., 2016

Volledige naam

O'Neill, D.G., Gostelow, R., Orme, C., Church, D.B., Niessen, S.J.M., Verheyen, K., Brodbelt, D.C., (2016), Epidemiology of Diabetes Mellitus among 193435 Cats Attending Primary-Care Veterinary Practices in England, Journal of Veterinary Internal Medicine, volume 30, nummer 4, p.964-972.

Ohlund M et al., 2015

Volledige naam

Ohlund, M., Fall, T., Strom Holst, B., Hansson-Hamlin, H., Bonnett, B., Egenvall, A., (2015), Incidence of Diabetes Mellitus in Insured Swedish Cats in Relation to Age, Breed and Sex, Journal of Veterinary Internal Medicine, volume 29, p.1342-1347.

Feline infectieuze peritonitis (FIP) - besmettelijke buikvliesontsteking(1)

Taharaguchi S et al., 2012

Volledige naam

Taharaguchi, S., Soma, T., Hara, M., (2012), Prevalence of Feline Coronavirus Antibodies in Japanese Domestic Cats during the Past Decade, Journal of Veterinary Medical Science, volume 74, nummer 10, p.1355-1358.

Neonatale iso-erytrolyse - afweerreactie tegen eigen rode bloedcellen(1)

Gough A et al., 2010

Volledige naam

Gough, A., Thomas, A., (2010), Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats, 2nd edition, Blackwell's Publishing Ltd.

Geschiedenis

De Noorse boskat is een natuurlijk ras. Hoewel hij wat verwilderd oogt, is hij geen afstammeling van –  of kruising met een wild kattenras. Het ras woont al eeuwen in de bossen van Noorwegen. Waarschijnlijk is de Noorse boskat vanuit Europa in Noorwegen terechtgekomen als een afstammeling van de huiskat, die door de Romeinen was geïntroduceerd.
Zijn voorouders waren waarschijnlijk kortharig. Door aanpassingen aan het heftige klimaat in het noorden van Noorwegen konden de sterkste katten – namelijk die met een langere, dichte, waterbestendige vacht, en een goed overlevingsinstinct – beter overleven

De eerste Noorse boskattenclub werd in 1934 opgericht. In 1938 werd de eerste Noorse boskat tentoongesteld op een show in Oslo, in Noorwegen. Dit ras was, net als veel andere kattenrassen, bijna uitgestorven na de Tweede Wereldoorlog. De weinige overgebleven katten werden toen gekruist met de Noorse huiskat, wat het bestaan van de Noorse boskat als puur ras bedreigde. Pas in 1970 werd er in Noorwegen een serieus fokprogramma gestart ter behoud van de Noorse boskat.

Op dit moment is het niet toegestaan om de Noorse boskat met een ander ras te kruisen.