Een veilige finish betekent nog geen goed paardenwelzijn

Dier&Recht is afgelopen oktober aanwezig bij Military Boekelo, een groot internationaal paardensportevenement. We bekijken daar de paarden vanuit gedragsperspectief.

Vast onderdeel van de military is de cross country. Daarbij leggen paarden in hoog tempo een parcours af met vaste hindernissen, waterpartijen en andere obstakels die niet meegeven. Dat vraagt veel van hun conditie en reactievermogen. Hoewel de dieren erop zijn getraind, blijft het een gevaarlijke sport.

Hindernis van crosswedstrijd in Boekelo in 2024. Foto: Dier&Recht

Hoe snel het mis kan gaan, blijkt afgelopen maand tijdens een internationale crosswedstrijd in het Franse Pau. Na hevige regenval maakt de gladde bodem het technische parcours extra moeilijk. Meerdere combinaties krijgen problemen of komen ten val. Tijdens de vijfsterrencross raakt de twaalfjarige ruin Ego des Cabanes met zijn voorbeen een hindernis. De verwonding is zo ernstig dat het dier wordt geëuthanaseerd.

Meer dan alleen fysieke inspanning

Tijdens Military in Boekelo blijven ernstige ongelukken gelukkig uit. Maar een paard dat veilig de finish haalt, laat alleen zien dat het parcours is afgelegd. Het zeg niets over hoeveel spanning en inspanning dat heeft gekost.

De belasting begint immers al vóór de start, met lange reizen, een onbekende omgeving en publiek. Tijdens de cross moet het paard bovendien steeds hindernissen nemen die het niet eerder heeft gezien. Dat is veel gevraagd voor een dier dat voorspelbaarheid en controle nodig heeft.

Ook in Boekelo zien wij paarden aarzelen of weigeren om te springen. Dat is niet altijd een teken van angst of overbelasting, maar het is wel een reden om goed te kijken. Hoe reageert de ruiter op een aarzelend paard? Meer druk laat het paard misschien alsnog springen, maar gaat voorbij aan de reden voor die aarzeling en houdt geen rekening met wat het paard op dat moment voelt.

Verder kijken dan ongelukken

Veiligere hindernissen die bij een botsing meegeven of zakken, verkleinen de kans op ernstig letsel. In Boekelo werden ze dit jaar tentoongesteld, maar nog niet gebruikt. Bovendien sluit geen enkele maatregel alle risico’s uit. Daarom blijft het de vraag of het moreel verantwoord is om paarden op deze wijze fysiek en mentaal te belasten.

Dierenwelzijn meet je niet alleen af aan het aantal ongelukken. Een paard is geen sportattribuut, maar een levend wezen met eigen grenzen. Dat een paard veilig over de finish komt, is belangrijk. Maar hoe het die finish bereikt, en wat daaraan vooraf gaat, is net zo belangrijk.